Kaolin to minerał niemetaliczny, skała ilasta i gliniasta, składająca się głównie z minerałów ilastych z grupy kaolinitu. Ze względu na swój biały i delikatny wygląd, jest również znany jako gleba Baiyun. Nazwa pochodzi od wioski Gaoling w Jingdezhen w prowincji Jiangxi.

Czysty kaolin jest biały, delikatny i miękki w dotyku, o dobrych właściwościach fizycznych i chemicznych, takich jak plastyczność i ognioodporność. Jego skład mineralny składa się głównie z minerałów takich jak kaolinit, haloizyt, hydromika, illit, montmorylonit, a także kwarc i skaleń. Kaolin jest szeroko stosowany w papiernictwie, ceramice i materiałach ogniotrwałych, a także w powłokach, wypełniaczach gumowych, emaliach i surowcach do produkcji białego cementu. Niewielkie ilości są wykorzystywane w produkcji tworzyw sztucznych, farb, pigmentów, ściernic, ołówków, kosmetyków codziennego użytku, mydła, pestycydów, produktów farmaceutycznych, tekstyliów, ropy naftowej, chemikaliów, materiałów budowlanych, obrony narodowej i innych gałęzi przemysłu.

Minerały zawarte w naturalnym kaolinie dzielą się głównie na minerały ilaste i nieilaste. Do minerałów ilastych należą głównie minerały z grupy kaolinitu oraz niewielka ilość montmorylonitu, miki i chlorytu. Do minerałów nieilastych należą głównie skalenie, kwarc i hydraty, a także niektóre minerały żelaza, takie jak hematyt, syderyt, limonit, minerały tytanu, takie jak rutyl, oraz materia organiczna, taka jak włókna roślinne. Głównym czynnikiem decydującym o właściwościach kaolinu są minerały ilaste.

Kaolin stał się niezbędnym surowcem mineralnym dla dziesiątek gałęzi przemysłu, takich jak papiernictwo, ceramika, guma, inżynieria chemiczna, powłoki, farmaceutyka i obronność.

Przemysł ceramiczny jest najwcześniejszą i najszerzej wykorzystywaną branżą w zakresie stosowania kaolinu. Zazwyczaj stosuje się go w ilości od 20% do 30% receptury. Rolą kaolinu w ceramice jest wprowadzenie Al2O3, który korzystnie wpływa na tworzenie mulitu, poprawiając jego stabilność chemiczną i wytrzymałość na spiekanie. Podczas spiekania kaolin rozkłada się, tworząc mulit, który stanowi główny szkielet wytrzymałości bryły. Zapobiega to odkształceniom produktu, zwiększa temperaturę wypalania, a także nadaje bryle pewien stopień bieli. Jednocześnie kaolin charakteryzuje się pewną plastycznością, przyczepnością, zdolnością do zawieszania i wiązania, nadając masie porcelanowej i szkliwie dobrą formowalność, dzięki czemu masa ceramiczna jest korzystna do nadwozi pojazdów i fugowania, ułatwiając formowanie. Zastosowany w przewodach może zwiększyć izolację i zmniejszyć straty dielektryczne.

W przypadku ceramiki obowiązują nie tylko ścisłe wymagania dotyczące plastyczności, przyczepności, skurczu podczas suszenia, wytrzymałości na suszenie, skurczu podczas spiekania, właściwości spiekania, ognioodporności i białości kaolinu po wypaleniu, ale także właściwości chemicznych, zwłaszcza obecność pierwiastków chromogenicznych, takich jak żelazo, tytan, miedź, chrom i mangan, które obniżają białość po wypaleniu i powodują powstawanie plam.

Wymagania dotyczące wielkości cząstek kaolinu są generalnie takie, że im drobniejsze, tym lepsze, tak aby masa porcelanowa miała dobrą plastyczność i wytrzymałość na wysychanie. Jednak w procesach odlewania wymagających szybkiego odlewania, przyspieszonego iniekcji i odwodnienia konieczne jest zwiększenie wielkości cząstek składników. Ponadto różnica w krystaliczności kaolinitu w kaolinie będzie również znacząco wpływać na wydajność procesu produkcji wlewków porcelanowych. Jeśli krystaliczność jest dobra, plastyczność i zdolność wiązania są niskie, skurcz suszenia jest niewielki, temperatura spiekania jest wysoka, a zawartość zanieczyszczeń jest również zmniejszona; przeciwnie, plastyczność jest wyższa, skurcz suszenia jest większy, temperatura spiekania jest niższa, a odpowiadająca temu zawartość zanieczyszczeń jest również wyższa.